Fizioterapija internih bolesnika

• RESPIRATORNA REHABILITACIJA 

Respiratorna rehabilitacija ima za cilj da pacijentima omogući lakše da dišu, poboljšaju svoj kvalitet života i da što manje borave u bolnici. Mnoge osobe obolele od plućnih bolesti smatraju da im ovaj program pomaže da se vrate aktivnostima od kojih su odustali u prethodnom periodu.

Plućna rehabilitacija preporučuje se svim pacijentima koji smatraju da ih njihova bolest ograničava u obavljanju normalnih aktivnosti. Ipak, treba imati na umu da rehabilitacija nije pogodna za pacijente koji ne mogu da hodaju, imaju nestabilnu anginu ili koji su u skorije vreme imali srčani udar. Posavetujte se sa svojim lekarom da li je plućna rehabilitacija preporučena za vas.

Iako je plan respiratorne rehabilitacije uglavno usmenren na pacijente sa HOBP, on se može primeniti i kod pacijenata sa drugim plućnim bolestima kao što su: plućna fibroza, bronhiektazije

Može se sprovoditi u ambulantnim ili hospitalnim uslovima, a kada se pacijent obuči, nastavlja sa vežbama kod kuće. Na rehabilitaciju se najčešće javljaju pacijenti u odmaklim stadijumima bolesti ali se ona može sprovoditi i onda kada su simptomi blaži.

Respiratorna rehabilitacija poboljšava kvalitet života tako što smanjuje osećaj otežanog disanja, poboljšava toleranciju fizičkog napora, smanjuju broj hospitalizacija.

Program se sastoji od vežbi mišićne snage, vežbi za jačanje respiratorne muskulature, neuromišićne električne stimulacije, edukacije za pravilnu upotrebu inhalacione terapije

Program se razlikuje zavisno od dijagnoze i stanja pacijenta ali najčešće uključuje:

-Detaljnu edukaciju o bolesti – uključujući objašnjenje kako utiče na vaša pluća i mehanizam dejstva lekova koje koristite.

-Fizičke aerobne vežbe kao što su brzo hodanje ili vožnja bicikle.

-Vežbe za gornje ekstremitete i vežbe za jačanje.

-Savete kako da izbegavate i kako da se ponašate u slučaju pogoršanja – kada treba da nazovete lekara ili hitnu službu.

-Individualne savete o fizikalnoj terapiji, ishrani, okupacionoj terapiji, prestanku pušenja, fizičkim odnosima i planiranju životnih aktivnosti.

-Priliku da upoznate i druge osobe koje boluju od HOBP, astme  ili drugih respiratornih poremećaja.

• POSTKOVID REHABILITACIJA 

Po analizi Centara za kontrolu i prevenciju bolesti SAD neki pokazatelji su da i do 30% pacijenata ima značajne probleme koji zadiru u svakodnevni život dve do tri nedelje nakon pozitivnog testiranja na COVID 19, dok je možda i 10 %  pogođeno postkovid problemima tri do šest meseci kasnije.

Lekari na osnovu dosadašnjih iskustava upozoravaju da korona virus u najtežim slučajevima ostavlja posledice na pluća i srce i preporučuju da povratak u uobičajeni životni ritam prati odgovoran i postepen kondicioni oporavak.

Lečenje traje i po izlasku iz bolnice jer su u rekonvalescentnom periodu izraženi telesna slabost i gubitak kondicije koji traju otprilike mesec dana ukoliko se oporavak izvodi po savetima lekara.

Postkovid pacijenti najčešće se žale na malaksalost, slabost mišića, otežano disanje, bol u grudima i zglobovima, lupanje srca, glavobolju, anksioznost, depresiju i povećanje telesne mase. Zato se rehabilitacija odvija dozirano i pod stalnim stručnim nadzorom.

Trebalo bi da vode računa da se bar tri meseca ne izlažu većim fizičkim naporima. Dakle da se vrlo postepeno vraćaju u redovne poslove i kondiciju. Ne smeju da se zamaraju kako bi rekonvalescencija prošla kako treba.

• Rehabilitacija kardiovaskularnih stanja i oboljenja 

Kardiovaskularna rehabilitacija je skup mera i postupaka koji se preduzimaju sa ciljem sprečavanja ili umanjenja posledica kardiološke bolesti, smanjenja nesposobnosti nakon bolesti i mogućeg potpunog ozdravljenja.

Najvažnija i najčešća indikacija za rehabilitaciju je ishemijska bolest srca kao i stanja posle infarkta miokarda. Takođe, primenjuje se i kod stanja angine pektoris, hirurške operacije koronarnih arterija, kontrolisanje srčane insuficijencije, aritmija kao i kod bolesti dijabetes i metabolički sindom koje su rizik za nastanak kardiološkog oboljenja.

-Faze rehabilitacije

Još u toku hospitalizacije počije se pravovremeno sa primenom metoda rehabilitacije. Te metode podrazumevaju edukaciju pacijenta i porodice i prevenciju komplikacija dugotrajnog mirovanja u postelji. Kako bi sprečili opadanje opšte fizičke kondicije primenjuju se dozirane aktivne i pasivne vežbe (uz pomoć fizioterapeuta).

Druga faza se sprovodi u specijalizovanim rehabilitacionim centrima u trajanju od 3 nedelje. Najzastupljenija metoda u ovoj fazi je fizički trening, ali koriste se još i metode psihoterapije i medikamentozna terapija.

Treća faza se nastavlja na drugu fazu i u principu traje doživotno. Neophodna je u cilju očuvanja postignutih rezultata iz prethodnih faza. Organizuje se u mestu stanovanja.

• Ciljevi kardiološke rehabilitacije

-medicinski tretman uz optimizaciju terapije

-fizički trening dizajniran na osnovu procenjenog indvidualnog funkcionalnog kapaciteta (7 dana nedeljno u obliku kontinuiranog, intervalnog  i doziranog treninga)

-korekcija faktora rizika ( mera sekundarne prevencije)

-edukacija bolesnika i porodice

• • Fizički trening kao metoda rehabilitacije

Fizički trening je jedna od najvažnijih metoda u kardiološkoj rehabilitaciji i definiše se kao dnevna aktivnost koja je veća od uobičajne. Program treninga se pravi individualno. Pre uvođenja programa treba razmotriti uzrast, pol, motivisanost  i funkcionalnu mogućnost pacijenta. Da bi se postigli željeni rezultati različite kombinacije vežbi se primenjuju kod različitih pacijenata.

Intezitet fizičkog treninga se određuje na osnovu rezultata testa fizičkim opterećenjem (TFO).

Trajanje je obično 30-60min. Započinje se uvodnom fazom zagrevanja u trajanju od 10min, zatim nakon vežbi sledi faza hlađenja koja takođe traje 10min.

Učestalost treba da bude najmanje tri do četiri puta nedeljno. Poboljšanje se postiže postepeno u toku više nedelja.

Aktivnosti koje se najčeće primenjuju su plivanje, pešačenje, vožnja bicikla i vežbe u bazenu kao dodatna hidroterapija.

• Test fizičkim opterećenjem (TFO)

Ovaj test je visoko primenjivan u rehabilitaciji kardioloških bolesnika. Na osnovu ovog testa procenjuje se funkcionalna sposobnost pacijenta nakon kardiološke bolesti. Radi se u proseku 10-15 dana nakon akutne faze bolesti. Test se izvodi na pokretnoj traci ili ergometru u sedećem i ležećem položaju sa laganim opterećenjem.

Postoje i kasni testovi fizičkog opterećenja sa maksimalnim opterećenjem radi procene uspešnosti rehabilitacije. Rade se 4-8 nedelja nakon završetka rehabilitacije.